วัดปริมาตรถังตามรูปทรงจริง
กลับไปที่เครื่องคำนวณ ↑เลือกรูปทรง
ถังทรงสี่เหลี่ยม พื้นที่ฐาน = ยาว × กว้าง ถังทรงกระบอกตั้ง พื้นที่ฐาน = π × รัศมี² (รัศมีคือครึ่งหนึ่งของเส้นผ่านศูนย์กลาง) นำพื้นที่ฐานคูณความสูงของน้ำจะได้ ลบ.ม. คูณ 1,000 ได้เป็นลิตร เครื่องคำนวณรองรับ 2 รูปทรงนี้เท่านั้น ซึ่งมีหน้าตัดเท่ากันตลอดความสูง
วัดด้านใน ที่ระดับน้ำ
ใช้ขนาดด้านในเสมอ ถังพลาสติกและสแตนเลสผนังบาง แต่ถังคอนกรีตใต้ดินและถังที่มีขอบหนาจะผนังหนา ถ้าวัดด้านนอกจะได้ตัวเลขเกินจริง ความสูงให้วัดจากพื้นถังด้านในถึงผิวน้ำ ถ้าต้องการรู้ความจุสูงสุด ให้วัดถึงระดับเติมน้ำได้จริง (มักต่ำกว่าท่อน้ำล้นเล็กน้อย) ไม่ใช่ถึงปากถัง
ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อยกับถังกลมคือเอาเส้นผ่านศูนย์กลางไปยกกำลังสองแทนรัศมี ถังกว้าง 1 ม. มีรัศมี 0.5 ม. พื้นที่ฐานจึงเท่ากับ π × 0.5² ≈ 0.785 ตร.ม. ไม่ใช่ 3.14 ตร.ม.
ตัวอย่างจากค่าเริ่มต้น
ถังสี่เหลี่ยมยาว 2 ม. กว้าง 1 ม. น้ำสูง 1 ม. จุน้ำได้ 2 ลบ.ม. หรือ 2,000 ลิตร ถ้าระดับน้ำที่อยู่เหนือรูน้ำออกมีแค่ 0.8 ม. จะใช้น้ำได้จริง 1,600 ลิตร
ถังกลมเส้นผ่านศูนย์กลางด้านใน 1 ม. น้ำสูง 1 ม. จุได้ 785.40 ลิตร ถ้าน้ำสูง 0.6 ม. จะมีน้ำ 471.24 ลิตร
| เส้นผ่านศูนย์กลางด้านใน | ลิตรต่อ 10 ซม. | ลิตรต่อ 1 ม. |
|---|---|---|
| 0.6 ม. | 28.3 ลิตร | 282.7 ลิตร |
| 0.8 ม. | 50.3 ลิตร | 502.7 ลิตร |
| 1.0 ม. | 78.5 ลิตร | 785.4 ลิตร |
| 1.2 ม. | 113.1 ลิตร | 1,131.0 ลิตร |
| 1.5 ม. | 176.7 ลิตร | 1,767.1 ลิตร |
| 2.0 ม. | 314.2 ลิตร | 3,141.6 ลิตร |
ตารางนี้ใช้ได้ดีตอนน้ำไม่ไหล เอาไม้จุ่มวัดความลึกของน้ำในถัง แล้วคูณกับลิตรต่อ 10 ซม. จะรู้ว่าเหลือน้ำเท่าไร
ใช้คู่กับเครื่องคำนวณถังสำรอง
หาก่อนว่าต้องสำรองน้ำเท่าไรด้วย เครื่องคำนวณขนาดถังเก็บน้ำ แล้วใช้หน้านี้เช็กว่าถังที่มีอยู่หรือถังคอนกรีตที่ช่างเสนอจุได้จริงหรือไม่ เช่น ถังใต้ดินสี่เหลี่ยม 2 × 1.5 ม. น้ำสูง 1.2 ม. ได้ 3.6 ลบ.ม. (3,600 ลิตร)
ข้อจำกัด
ถังพลาสติกที่ขายในไทยหลายรุ่นไม่ใช่ทรงกระบอกแท้ มักเรียวเล็กน้อย ฝาโค้ง และก้นมีร่อง ควรเชื่อความจุบนฉลากมากกว่า สูตรนี้ใช้ไม่ได้กับถังนอนและถังทรงเรียว เพราะหน้าตัดเปลี่ยนไปตามระดับน้ำ และไม่ได้บอกว่าปั๊มสูบน้ำได้เท่าไร น้ำที่ต่ำกว่าท่อดูดจะค้างอยู่ในถัง
คำถามที่พบบ่อย
ตู้ปลา 24 นิ้ว จุน้ำกี่ลิตร
ตู้ขนาด 24 × 12 × 12 นิ้ว จุเต็มประมาณ 28 ลิตร ตู้ 36 × 18 × 18 นิ้ว ประมาณ 191 ลิตร และ 48 × 18 × 18 นิ้ว ประมาณ 255 ลิตร ตู้ขนาดอื่นใช้ ยาว × กว้าง × สูงเป็นนิ้ว ÷ 61 จะได้ลิตร น้ำจริงน้อยกว่านี้เพราะมีหินและไม่ได้เติมถึงขอบ
1 ลบ.ม. เท่ากับกี่ลิตร
1,000 ลิตร และเท่ากับน้ำ 1 หน่วยในบิลค่าน้ำ
วัดถังน้ำทรงกลมอย่างไร
วัดความกว้างด้านในตรงจุดที่กว้างที่สุดจะได้เส้นผ่านศูนย์กลาง หารสองได้รัศมี แล้ววัดความลึกน้ำจากพื้นถังด้านใน ใส่ทั้งสองค่า เครื่องจะคิดส่วน π × r² ให้
ทำไมผลไม่ตรงกับฉลากถังพลาสติก
ถังที่ขึ้นรูปจากแม่พิมพ์มักเรียวและมีฝาและก้นโค้ง สูตรทรงกระบอกตรงจึงได้ค่าประมาณเท่านั้น ถังแบบนี้ให้เชื่อความจุจากผู้ผลิต และใช้เครื่องนี้กับถังคอนกรีตหรือถังผนังตรง
คำนวณว่าน้ำเหลือในถังเท่าไรได้ไหม
ได้ ใส่ความลึกน้ำตอนนี้แทนความสูงเต็มถัง ถังกลมกว้าง 1 ม. น้ำลึกทุก 10 ซม. คือประมาณ 78.5 ลิตร
ใช้กับถังนอนได้ไหม
ไม่ได้ ปริมาตรของถังทรงกระบอกนอนไม่ได้เพิ่มเป็นเส้นตรงตามความลึก เครื่องนี้จะให้ค่าผิด ให้ใช้ตารางของผู้ผลิต
ถ้าวัดด้านในไม่ได้ ใช้ขนาดด้านนอกแทนได้ไหม
ใช้เป็นค่าสูงสุดคร่าว ๆ ได้เท่านั้น ความหนาของผนังทำให้ปริมาตรจริงน้อยกว่า และต่างกันมากในถังคอนกรีต
แหล่งข้อมูลและวิธีคำนวณ
- USGS: คุณสมบัติของน้ำและหน่วยปริมาตร ↗
- DOS: หลักการคำนวณขนาดถังเก็บน้ำ ↗
- ขนาดถังเก็บน้ำสำรอง ↗
- เครื่องคำนวณที่เกี่ยวข้อง: