อิฐ 1 ตารางเมตรใช้กี่ก้อน
ปรับปรุง 14 ต.ค. 2569
จำนวนอิฐต่อตารางเมตรขึ้นกับ 2 อย่าง คือขนาด "หน้าก้อน" ที่หันออกด้านหน้าผนังเมื่อก่อ และความหนาของรอยต่อ (ปูนก่อหรือกาว) ถ้าขนาดก้อนเท่ากันแต่ระบบก่อต่างกัน จำนวนก้อนก็จะต่างกัน
สูตรคือ จำนวนก้อนต่อ ตร.ม. = 1 ÷ [(ยาวก้อน + รอยต่อ) × (สูงก้อน + รอยต่อ)] โดยทุกค่าเป็นเมตร
| ชนิดก้อน (หน้าก้อน ยาว × สูง) | รอยต่อ | ก้อน/ตร.ม. ก่อนเผื่อ |
|---|---|---|
| อิฐมวลเบา 60 × 20 ซม. | ไม่คิดรอยต่อ (ค่าที่ผู้ขายนิยมใช้) | 8.33 |
| อิฐมวลเบา 60 × 20 ซม. | 3 มม. (ตัวอย่างระบบกาวก่อ) | 8.17 |
| อิฐมวลเบา 60 × 20 ซม. | 10 มม. (ปูนก่อทั่วไป) | 7.81 |
| อิฐบล็อก 39 × 19 ซม. | 10 มม. | 12.5 |
| อิฐมอญ (ตัวอย่าง 15 × 4 ซม.) | 10 มม. | 125 |
อิฐมอญแต่ละโรงงานมีขนาดไม่เท่ากัน ให้วัดก้อนจริงแล้วแทนค่าในสูตร ตัวเลข 125 ก้อนในตารางใช้ได้กับก้อนขนาดตัวอย่างเท่านั้น
ทำไมอิฐมวลเบามีทั้ง 8.33 และ 7.81 ก้อน
ตัวเลข 8.33 ที่ผู้ขายและผู้ผลิตนิยมใช้มาจาก 1 ÷ (0.6 × 0.2) ซึ่งยังไม่ได้คิดรอยต่อ ส่วนเครื่องคำนวณบวกรอยต่อเข้าไปในขนาดก้อน โดยค่าเริ่มต้นที่แก้ไขได้คือ 10 มม. สำหรับระบบกาวก่ออิฐมวลเบาให้เปลี่ยนเป็นค่ารอยต่อของผู้ผลิต เช่นตัวอย่าง 3 มม. ในตาราง
แต่ต่อให้ได้ 7.81 ก้อน ก็ยังต้องบวกเผื่อสำหรับก้อนที่ต้องตัดรอบประตู หน้าต่าง และเสา ในทางปฏิบัติจึงมักซื้อใกล้เคียงหรือมากกว่า 8.33 ก้อนอยู่ดี
ตัวอย่าง: ผนังอิฐมวลเบา 5 × 2.4 ม. มีประตู 1 บาน
พื้นที่ผนัง = 5 × 2.4 = 12 ตร.ม.
หักช่องเปิด 2 ตร.ม. (ประตู 0.9 × 2 ม. = 1.8 ตร.ม. ปัดเป็น 2) เหลือพื้นที่สุทธิ 10 ตร.ม.
พื้นที่ต่อก้อนรวมรอยต่อ 10 มม. = 0.61 × 0.21 = 0.1281 ตร.ม.
10 ÷ 0.1281 = 78.06 ก้อน
เผื่อ 10% = 85.87 จึงต้องซื้อ 86 ก้อน
ถ้าก่อด้วยกาวที่รอยต่อบางกว่านี้ ผลจะได้ประมาณ 82 ก้อนก่อนเผื่อ ให้ใช้ความหนารอยต่อตามคู่มือของระบบที่ใช้จริง
อย่าสลับด้านของก้อน
ให้วัดด้านที่หันออกหน้าผนัง ไม่ใช่ความหนาก้อน เช่น อิฐมวลเบา 20 × 60 หนา 7.5 ซม. ถ้าเผลอใช้ 7.5 ซม. เป็นความสูงก้อน จำนวนที่ได้จะเพิ่มขึ้นเกือบ 3 เท่า
ความหนาก้อนเป็นตัวกำหนดความหนาผนัง ไม่ได้ใช้คำนวณจำนวนก้อนต่อตารางเมตร
สิ่งที่ยังไม่รวมในจำนวนก้อน
รายการเหล่านี้ต้องซื้อหรือคิดแยก
ปูนก่อหรือกาวก่อ คำนวณแยกด้วยเครื่องคำนวณปูนก่อ
ปูนฉาบ
เสาเอ็นและทับหลัง
เหล็กหนวดกุ้ง
ก้อนที่ต้องตัด ตามผังก่อจริง
ถ้าเป็นผนังรับน้ำหนัก หรือผนังที่มีข้อกำหนดกันไฟหรือกันเสียง ให้ช่างหรือวิศวกรตรวจรายละเอียดก่อนสั่งซื้อรอบสุดท้าย
คำถามที่พบบ่อย
ต้องหักช่องเปิดเล็ก ๆ ด้วยไหม? หักออกเป็นพื้นที่ได้ แต่ช่องเล็กทำให้ต้องตัดก้อนมากขึ้นและมีเศษมากขึ้น จึงไม่ควรลดค่าเผื่อลง
ค่าเผื่อกี่เปอร์เซ็นต์ถึงจะพอ? ผนังโล่งที่ไม่มีช่องเปิดเผื่อน้อยได้ ผนังที่มีช่องเปิดหรือมุมมากควรเผื่อมากกว่า 10% ถ้าขนส่งไกลหรือต้องขนขึ้นชั้นบนก็ควรเผื่อก้อนแตกเพิ่ม
ซื้อเป็นพาเลทต้องคิดอย่างไร? นำจำนวนก้อนที่ต้องใช้มาหารด้วยจำนวนก้อนต่อพาเลทของรุ่นนั้น แล้วปัดขึ้น พร้อมถามร้านว่าขายเศษพาเลทหรือไม่
ตัวอย่างผนัง 5 × 2.4 ม. รอยต่อ 10 มม.