คอนกรีต 1 คิวเทพื้นได้กี่ตารางเมตร
ปรับปรุง 14 ต.ค. 2569
"1 คิว" ในงานคอนกรีตหมายถึง 1 ลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) หรือ 1,000 ลิตร ส่วนจะเทพื้นได้กี่ตารางเมตรขึ้นกับความหนาอย่างเดียว ถ้าพื้นหนา 10 ซม. คอนกรีต 1 คิวจะเทได้ 10 ตร.ม. ถ้าหนา 5 ซม. จะได้ 20 ตร.ม.
ความหนาที่เพิ่มขึ้นแม้เพียงเล็กน้อยทำให้ปริมาตรเพิ่มขึ้นมาก ถ้าพื้นที่ตั้งใจเทหนา 10 ซม. เทจริงได้ 12 ซม. คอนกรีตจะเพิ่มขึ้น 20%
| ความหนา | คอนกรีตต่อ 1 ตร.ม. | 1 คิวเทได้ |
|---|---|---|
| 5 ซม. | 0.05 ลบ.ม. (50 ลิตร) | 20 ตร.ม. |
| 7.5 ซม. | 0.075 ลบ.ม. (75 ลิตร) | 13.3 ตร.ม. |
| 10 ซม. | 0.10 ลบ.ม. (100 ลิตร) | 10 ตร.ม. |
| 12.5 ซม. | 0.125 ลบ.ม. (125 ลิตร) | 8 ตร.ม. |
| 15 ซม. | 0.15 ลบ.ม. (150 ลิตร) | 6.7 ตร.ม. |
ตัวเลขในตารางเป็นปริมาตรสุทธิที่ยังไม่บวกเผื่อ ส่วนความหนาที่เหมาะกับงานไม่ได้ดูจากตารางนี้ ต้องดูจากแบบหรือให้วิศวกรกำหนด
สูตรคำนวณคอนกรีต
ปริมาตร (ลบ.ม.) = ยาว × กว้าง × หนา โดยทุกค่าต้องเป็นเมตร
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือกรอกความหนาเป็นเซนติเมตร ถ้าพื้นหนา 10 ซม. ต้องกรอก 0.10 ไม่ใช่ 10
สำหรับรูปทรงอื่น ใช้สูตรดังนี้
ฐานรากหรือเสาสี่เหลี่ยม: กว้าง × ยาว × สูง เช่น ฐาน 1 × 1 × 0.3 ม. = 0.3 ลบ.ม.
เสากลม: 3.1416 × รัศมี² × สูง เช่น เสาเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.3 ม. สูง 3 ม. = 3.1416 × 0.15² × 3 = 0.21 ลบ.ม.
พื้นที่มีหลายความหนา: คำนวณแยกทีละส่วนแล้วนำมารวมกัน
ตัวอย่าง: พื้นลานหลังบ้าน 4 × 3 ม. หนา 10 ซม.
ปริมาตร = 4 × 3 × 0.10 = 1.2 ลบ.ม. (1,200 ลิตร)
เผื่อ 10% = 1,200 × 1.10 = 1,320 ลิตร หรือ 1.32 คิว
ถ้าใช้คอนกรีตถุง ที่ฉลากระบุว่าถุงหนึ่งผสมได้ 17 ลิตร จะได้ 1,320 ÷ 17 = 77.65 จึงต้องซื้อ 78 ถุง
ถ้าสั่งคอนกรีตผสมเสร็จ ให้แจ้งปริมาตรที่บวกเผื่อแล้ว และถามโรงงานเรื่องปริมาณสั่งขั้นต่ำ ค่ารถ และค่ารถปั๊ม (ถ้ารถเข้าไม่ถึงจุดเท)
ค่า 17 ลิตรต่อถุงเป็นตัวอย่างจากสินค้ารุ่นหนึ่งเท่านั้น สินค้าแต่ละยี่ห้อให้ปริมาตรต่างกัน ให้ดูค่า "ผลผลิต" หรือ "yield" บนฉลากถุงที่จะซื้อจริง ห้ามนำน้ำหนักถุง (กิโลกรัม) มาหารปริมาตร เพราะหน่วยไม่ตรงกัน
ใช้คอนกรีตถุงหรือคอนกรีตผสมเสร็จ
คอนกรีตถุงเหมาะกับงานเล็ก เช่น ฐานเสารั้ว แท่นวางเครื่อง หรือซ่อมพื้นบางจุด เพราะผสมทีละน้อยและเทในจุดที่รถเข้าไม่ถึงได้
ถ้างานต้องใช้หลายสิบถุงแบบในตัวอย่าง (78 ถุง) ให้คิดเรื่องเหล่านี้ด้วย
ต้องเทต่อเนื่อง ไม่ให้เกิดรอยต่อกลางพื้น
แรงงานผสม ต้องมีคนผสมทันตามจังหวะเท
น้ำและอุปกรณ์ ต้องเตรียมให้พอ
น้ำหนักรวม ของถุงที่ต้องขนเข้าพื้นที่
เมื่อรวมค่าแรงแล้ว คอนกรีตผสมเสร็จมักคุ้มกว่าสำหรับงานขนาดนี้ ให้ขอราคาเทียบทั้งสองแบบ
สิ่งที่การคำนวณปริมาตรไม่ได้บอก
เครื่องคำนวณบอกได้ว่าต้องใช้คอนกรีตกี่คิว แต่ไม่ได้บอกว่างานนั้นแข็งแรงพอหรือไม่ สิ่งที่ต้องให้ผู้มีวิชาชีพกำหนดได้แก่
กำลังอัดของคอนกรีต (ในใบสั่งซื้อมักระบุเป็น ksc)
ความหนาที่ปลอดภัย
เหล็กเสริม
รอยต่อ
การบดอัดดินด้านล่าง
งานที่รับน้ำหนักรถ งานฐานราก หรืองานที่เชื่อมกับโครงสร้างบ้าน ต้องมีแบบที่วิศวกรตรวจแล้ว
คำถามที่พบบ่อย
1 คิวกับ 1 ลบ.ม. เท่ากันไหม? เท่ากัน "คิว" มาจากคำว่า cubic metre และเท่ากับ 1,000 ลิตร
ควรเผื่อคอนกรีตกี่เปอร์เซ็นต์? ตัวอย่างในบทความใช้ 10% ถ้าพื้นดินไม่เรียบหรือแบบหล่อไม่ตรง ควรเผื่อมากกว่านี้ วิธีที่ดีที่สุดคือวัดความหนาจริงหลายจุดก่อนสั่ง
คอนกรีตถุง 1 ถุงได้กี่ลิตร? ขึ้นกับสินค้า ให้ดูค่าบนฉลากถุง ตัวเลข 17 ลิตรในตัวอย่างใช้ไม่ได้กับทุกยี่ห้อ